Hơn 44.000 ca tay chân miệng, nhiều mẫu dương tính với Enterovirus 71
Ngày 29-10, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) cho hay trong tuần 43, TP.HCM ghi nhận 1.850 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng, ổn định 2,9% so với trung bình 4 tuần trước.
Như vậy, tổng số ca tay chân miệng tích lũy từ đầu năm 2026 đến tuần 43 là 44.191 ca. Các phường xã có số ca mắc tay chân miệng trên 100.000 dân cao bao gồm: đặc khu Côn Đảo, Cần Giờ và Bình Khánh.
Theo HCDC, bệnh đã bùng phát mạnh mẽ từ tuần 37 với số ca liên tục vượt mốc 1.400 ca/tuần, ghi nhận mức tăng báo động trong 4 tuần liên tiếp và vượt ngưỡng trung bình 5 năm.
Đáng chú ý, giám sát tác nhân gây bệnh tại thành phố từ đầu năm đến thời điểm 18-10 ghi nhận 60 mẫu dương tính với Enterovirus 71 (EV71).
HCDC nhận định đây là tác nhân có thể gây bệnh nặng, biến chứng nguy hiểm và tử vong. Khi trẻ tập trung trở lại trường, nguy cơ lây lan càng cần được chú ý.
Bác sĩ Dư Tuấn Quy - Trưởng khoa nhiễm - thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) - cho hay trẻ chưa đi học vẫn có thể mắc bệnh.
Khoảng 10 - 20% người có thể lành mang trùng, vì vậy phụ huynh cần rửa tay sạch trước khi chăm sóc con sau khi đi làm hoặc tiếp xúc bên ngoài.
Phụ huynh nên hỏi tình hình sức khỏe ở lớp, ở trường; nếu có trẻ mắc tay chân miệng thì cần theo dõi con kỹ hơn, chú ý các dấu hiệu như: sốt, nổi ban ở lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc vùng mông.
Nếu trẻ đang được theo dõi ngoại trú, phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi có dấu hiệu sốt cao không hạ, ngủ giật mình chới với, run tay chân, đi đứng bất thường hoặc li bì hơn. Không nên trì hoãn việc đưa trẻ đi khám vì lo ngại bệnh viện không khám vào ban đêm hoặc cuối tuần, bởi chậm trễ có thể khiến bệnh diễn tiến nặng.
Để phòng bệnh, cần cách ly trẻ mắc tay chân miệng với trẻ khỏe. Trẻ bệnh nên ở nhà nghỉ ngơi, uống thuốc, theo dõi và tái khám; khi sức khỏe ổn định, trẻ có thể trở lại trường. Bên cạnh đó, cần rửa tay và vệ sinh thường xuyên, tiêm phòng vắc xin đầy đủ.
Phòng bệnh tay chân miệng do Enterovirus 71 ra sao?
Bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Thị Giao Thi - Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu - cho hay phần lớn trẻ mắc tay chân miệng có triệu chứng nhẹ và có thể hồi phục sau khoảng 7-10 ngày. Tuy nhiên, điều khiến các bác sĩ đặc biệt lo ngại là một số trường hợp có thể diễn tiến nặng, nhất là khi bệnh do vi rút Enterovirus 71 (EV71) gây ra.
EV71 là một trong những tác nhân gây tay chân miệng có liên quan nhiều đến các trường hợp biến chứng nặng. Vi rút này có thể gây tổn thương hệ thần kinh trung ương, dẫn đến viêm não, viêm thân não và những rối loạn nghiêm trọng về hô hấp, tuần hoàn.
Trong trường hợp nặng, trẻ có thể bị phù phổi cấp, suy hô hấp, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Một bước tiến quan trọng trong phòng bệnh là Việt Nam đã cấp phép lưu hành vắc xin phòng bệnh do EV71 trong năm 2026. Nghiên cứu lâm sàng giai đoạn III thực hiện trên hơn 3.000 trẻ tại Việt Nam và Đài Loan ghi nhận hiệu lực bảo vệ của vắc xin đạt 96,8% đối với bệnh do EV71 gây ra.
Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng vắc xin EV71 giúp phòng bệnh do EV71 gây ra, chứ không bảo vệ trẻ trước tất cả các vi rút gây tay chân miệng khác. Việc tiêm vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc bệnh do một tác nhân có liên quan chặt chẽ đến các biến chứng nặng, nhưng không thay thế các biện pháp vệ sinh và theo dõi sức khỏe.
Chủ động tiêm vắc xin phòng EV71, kết hợp nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo và đưa trẻ đi khám kịp thời là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế hậu quả nghiêm trọng của tay chân miệng.
