20.500 nông dân Cần Thơ, Vĩnh Long, An Giang sẽ được hỗ trợ phương thức canh tác 180.000 lúa phát thải thấp, nhằm cắt giảm 748.000 tấn carbon, tăng thu nhập.
Chương trình được triển khai từ nay đến năm 2030, nằm trong dự án Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, phát thải thấp và thích ứng biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long do Chính phủ Canada tài trợ. Tổ chức Oxfam tại Việt Nam phối hợp cùng Oxfam, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Viện Nông nghiệp Xanh thực hiện.
Theo ban tổ chức, Việt Nam đang là quốc gia xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới. Trong đó, miền Tây đóng góp 50% sản lượng lúa và trên 90% lượng gạo xuất khẩu cả nước. Tuy nhiên, việc trồng lúa tại khu vực này cũng chiếm tới 49,5% tổng lượng phát thải khí nhà kính của ngành nông nghiệp Việt Nam, đồng thời chịu tác động trực tiếp từ biến đổi khí hậu.
Góp phần giải quyết vấn đề này, dự án sẽ triển khai trên diện tích 180.000 ha gieo trồng. Nông dân và các hợp tác xã sẽ được tập huấn phương thức sản xuất lúa giảm phát thải, ứng dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, đồng thời tiếp cận các nguồn tài chính xanh và công nghệ mới. Dự án cũng hướng tới việc hỗ trợ người dân tham gia hiệu quả vào thị trường carbon thông qua Khung đo đạc, báo cáo và thẩm định đạt chuẩn.
Bên cạnh kỹ thuật, chương trình chú trọng nâng cao vai trò cho phụ nữ và người dân tộc thiểu số trong các chuỗi sản xuất. Sẽ có khoảng 48.200 người hưởng lợi trực tiếp từ dự án. Trong đó có 20.500 người sản xuất lúa gạo (với tối thiểu 50% là phụ nữ) được nâng cao chất lượng cuộc sống. Dự án cũng thu hút sự tham gia của ít nhất 30 doanh nghiệp lúa gạo trong vùng.
Ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ cho biết, dự án được triển khai tại 7 xã tại địa phương, góp phần quan trọng giúp nông dân nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện sinh kế và thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị lúa gạo phát thải thấp.
Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết dự án có vai trò phần bổ sung nguồn lực, chia sẻ tri thức và thử nghiệm các giải pháp thực tiễn, qua đó hỗ trợ triển khai Đề án một triệu ha lúa chất lượng cao tạo miền Tây. Đồng thời dự án thúc đẩy bình đẳng giới và hòa nhập xã hội nhằm tăng quyền năng cho phụ nữ và hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số...
Đồng bằng sông Cửu Long có khoảng 1,5 ha đất trồng lúa, sản lượng bình quân 25 triệu tấn mỗi năm. Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đến nay có hơn 420.000 ha lúa thực hiện đề án một triệu ha lúa chất lượng cao.
Kết qua ghi nhận các mô hình sản xuất có lượng giống gieo sạ giảm 30-50%, phân bón hóa học giảm 20-30%, cắt giảm 2-3 lần số lần phun thuốc bảo vệ thực, giảm 20-40% lượng nước tưới; năng suất tăng 5-12%. Mỗi ha lúa giảm 3-4 tấn CO₂ phát thải trong một vụ. Người nông dân tăng lợi nhuận 1,5-9,3 triệu đồng cho mỗi ha trong một vụ.
An Bình
