Vì sao doanh nghiệp ngại vay vốn xanh?

Chiều 29/10, ESG Company Tour 2026 số 2 diễn ra tại nhà máy Nhựa Bình Minh (Tây Ninh), với chủ đề “Tự động hóa - Hiệu quả - Tài chính xanh”.

Sự kiện do báo Dân trí chủ trì, phối hợp tổ chức cùng SCG và BM Plasco. Chương trình tiếp nối ESG Company Tour số 1, diễn ra vào tháng 8 tại nhà máy Prime Tiền Phong, tỉnh Phú Thọ.

Nếu tour đầu tiên tập trung vào chuyển đổi xanh và quản trị hiệu quả cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), chương trình lần này đi sâu vào tự động hóa, hiệu quả vận hành và tài chính xanh.

Doanh nghiệp sản xuất đang chịu áp lực nâng cao năng suất, kiểm soát chi phí và đáp ứng các yêu cầu phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, đầu tư công nghệ và phân bổ nguồn lực cần được tính toán kỹ lưỡng. Tự động hóa có thể giúp tăng năng suất, cải thiện chất lượng sản phẩm và ổn định quy trình. Tuy nhiên, không phải giải pháp nào cũng phù hợp với mọi nhà máy.

Hiệu quả đầu tư phụ thuộc vào nhu cầu thực tế, quy mô sản xuất và khả năng tích hợp với dây chuyền hiện có. Doanh nghiệp cũng cần tính đến chi phí vận hành và năng lực sử dụng công nghệ sau đầu tư, là những vấn đề được đặt ra tại ESG Company Tour 2026 số 2.

Thông qua hoạt động tham quan nhà máy và thảo luận chuyên đề, người tham dự có cơ hội tìm hiểu thực tiễn triển khai ESG. Chương trình cũng tạo không gian để doanh nghiệp trao đổi kinh nghiệm quản trị, tối ưu nguồn lực và lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện sản xuất.

Địa điểm tổ chức là nhà máy Nhựa Bình Minh tại Tây Ninh. Công ty cổ phần Nhựa Bình Minh hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh ống và phụ tùng ống nhựa, đồng thời là thành viên của Tập đoàn SCG (Thái Lan).

Tại nhà máy, người tham dự sẽ tìm hiểu các thực hành ESG trong hoạt động sản xuất. Nội dung gồm quản trị sản xuất, tối ưu nguồn lực, tiết kiệm năng lượng, bảo đảm an toàn lao động, quản trị rủi ro và đổi mới công nghệ.

Doanh nghiệp hào hứng tham gia ESG Company Tour 

Chia sẻ với phóng viên Dân trí, ông Đặng Tiến Dũng, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Vina Yacht, đơn vị chuyên thiết kế và sản xuất tàu thuyền du lịch, cho biết ông hào hứng khi tham gia chương trình, đặc biệt là cơ hội tìm hiểu cách triển khai ESG tại doanh nghiệp sản xuất.

Theo ông Dũng, ESG ngày càng có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động doanh nghiệp. Việc trực tiếp tham quan, tìm hiểu mô hình tại nhà máy Nhựa Bình Minh giúp ông có thêm góc nhìn thực tế, từ đó nghiên cứu, học hỏi và lựa chọn những giải pháp phù hợp để áp dụng trong tương lai.

Tương tự, bà Kim Bình, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Doanh nghiệp Phú Nhuận, đánh giá chủ đề của chương trình sát với nhu cầu của doanh nghiệp hiện nay, nhất là trong bối cảnh các đơn vị phải tìm cách nâng cao hiệu quả hoạt động, ứng dụng công nghệ và cân đối nguồn lực đầu tư.

Bà Bình cho biết đã dẫn đoàn gồm nhiều doanh nghiệp hội viên, chủ yếu là các đơn vị vừa và nhỏ, tham gia chương trình để tìm hiểu mô hình thực tế và tiếp thu kinh nghiệm từ những doanh nghiệp đi trước trong triển khai ESG.

Theo bà, thông qua việc tìm hiểu cách thức tự động hóa và tổ chức sản xuất tại nhà máy, doanh nghiệp có thể nhận diện rõ hơn những khó khăn, vướng mắc của mình, đồng thời đánh giá khả năng đầu tư công nghệ và cải thiện hiệu quả vận hành.

“Điều doanh nghiệp quan tâm là làm thế nào để triển khai tự động hóa phù hợp với điều kiện thực tế, nâng cao hiệu quả hoạt động và từng bước tiếp cận các giải pháp tài chính xanh”, bà Bình chia sẻ.

Bà Ngô Thanh Hạnh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đào tạo và Tư vấn THTAX đồng thời là Chủ tịch Hội Doanh Nghiệp phường Hạnh Thông (TPHCM) cho biết, với hơn 70 hội viên là doanh nghiệp có quy mô từ lớn đến vừa và nhỏ, các doanh nghiệp thành viên đều đang theo đuổi mục tiêu thực hiện ESG.

Bà Hạnh kỳ vọng được tìm hiểu nhiều sáng kiến, ý tưởng mới có thể áp dụng cho chính doanh nghiệp của mình và các doanh nghiệp thành viên trong quá trình thực hiện ESG. Hiện tại, khó khăn lớn nhất trong quá trình thực hiện ESG của doanh nghiệp bà đang vận hành và các doanh nghiệp hội viên là tư duy theo lối cũ, việc chuyển sang các yêu cầu mới cần có thời gian và quá trình huấn luyện, đào tạo...

Việc tham dự chương trình thực tế giúp bà Hạnh có thêm thông tin để chia sẻ lại cho cộng đồng doanh nghiệp hội viên tại phường Hạnh Thông.

TS Nguyễn Tấn Hùng - Phó Viện trưởng Viện đào tạo Bách Khoa cho hay có thể cập nhật thêm nhiều thông tin mới về lĩnh vực này qua chương trình hôm nay. Trong bối cảnh chi phí tài chính ngày càng lớn, việc doanh nghiệp tiếp cận được nguồn tài chính xanh, tài chính bền vững... sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm được đáng kể trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

TS Hùng cũng kỳ vọng báo Dân trí trong tương lai có thể tổ chức thêm nhiều tọa đàm, hội thảo hay các chương trình thực tế để doanh nghiệp cập nhật kiến thức về tài chính xanh.

ESG thay đổi chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp sản xuất

Phát biểu khai mạc sự kiện chiều nay, nhà báo Nguyễn Thu Hằng, Phó Tổng biên tập báo Dân trí, cho hay ESG ngày nay không chỉ là câu chuyện về trách nhiệm môi trường hay yêu cầu tuân thủ. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất, ESG ngày càng gắn liền với năng lực cạnh tranh, hiệu quả vận hành và khả năng tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số, tự động hóa và robotics mở ra cơ hội nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Tài chính xanh cũng có thể tạo thêm cơ hội huy động vốn cho các dự án tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và đổi mới công nghệ.

Theo bà Hằng, bài toán đặt ra với doanh nghiệp không chỉ là đầu tư công nghệ gì, mà còn phải xác định đầu tư vào đâu, hiệu quả được đo lường như thế nào và làm sao tiếp cận nguồn vốn phù hợp cho quá trình chuyển đổi. Đây cũng là lý do sự kiện được tổ chức với chủ đề “Tự động hóa - Hiệu quả - Tài chính xanh”.

Ban tổ chức mong muốn đưa các nội dung ESG đến gần hơn với thực tiễn nhà máy, để doanh nghiệp không chỉ cập nhật xu hướng mà còn trực tiếp quan sát, trao đổi kinh nghiệm và tìm kiếm những giải pháp có thể áp dụng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Các kinh nghiệm thực tế tại Nhựa Bình Minh, cùng những trao đổi về tự động hóa, hiệu quả vận hành và tài chính xanh, được kỳ vọng giúp doanh nghiệp có thêm góc nhìn để xác định thứ tự ưu tiên đầu tư, đánh giá hiệu quả và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp với điều kiện của mình.

Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của Diễn đàn ESG Việt Nam 2026 với chủ đề “Nắm bắt cơ hội - Dẫn dắt tăng trưởng”.

“Ban tổ chức tin rằng khi chủ động nắm bắt công nghệ và tích hợp các yếu tố ESG vào quyết định đầu tư, sản xuất và vận hành, doanh nghiệp sẽ có thêm nền tảng để thích ứng với những thay đổi của thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng dài hạn”, nhà báo Nguyễn Thu Hằng chia sẻ.

Ông Niwat Athiwattananont, Phó Chủ tịch SCG Việt Nam kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nhựa Bình Minh, cho biết SCG xác định chuyển đổi xanh cần đi cùng đầu tư vào công nghệ mới, vừa đáp ứng các yêu cầu về môi trường, vừa cải thiện năng suất và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo ông, hành trình này vẫn có nhiều thách thức, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nhiều doanh nghiệp có tham vọng chuyển đổi nhưng gặp hạn chế về tài chính, công nghệ, chuyên môn và nguồn nhân lực.

Tại ESG Company Tour 2026, các doanh nghiệp tham dự có dịp tham quan thực tế nhà máy Nhựa Bình Minh và tìm hiểu cách doanh nghiệp triển khai các mục tiêu phát triển bền vững gắn với hiệu quả vận hành.

Chia sẻ tại phiên thảo luận của ESG Company Tour 2026 số 2, bà Ngô Thị Thu Thủy, Chủ tịch HĐQT Fujiwa Việt Nam, cho biết chuyển đổi xanh và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là những đơn vị có định hướng xuất khẩu.

Theo bà, để thâm nhập các thị trường như Mỹ, Australia, doanh nghiệp phải đáp ứng những tiêu chí ngày càng khắt khe về chất lượng sản phẩm và quy trình sản xuất. Điều này đòi hỏi đầu tư công nghệ, tự động hóa, đào tạo nhân lực cũng như thay đổi phương thức vận hành.

Tuy nhiên, nếu những vấn đề về công nghệ, nhân lực và quản trị có thể từng bước tháo gỡ thì nguồn lực tài chính vẫn là trở ngại lớn nhất, đặc biệt đối với doanh nghiệp có quy mô vốn hạn chế.

Bà Thủy tiết lộ doanh nghiệp đã hoạt động sản xuất được 7 năm, nhưng đến nay vẫn chưa mạnh dạn vay vốn ngân hàng do lo ngại áp lực lãi suất. Trong khi đó, để nâng cao năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp không thể trì hoãn mãi việc đầu tư thiết bị, cải tiến công nghệ và mở rộng nhà máy.

Việc tiếp cận tín dụng xanh cũng không đơn giản. Ngoài những điều kiện vay vốn thông thường, doanh nghiệp phải chuẩn bị hồ sơ và dữ liệu chứng minh dự án đáp ứng các tiêu chí môi trường. Đây là công việc đòi hỏi kiến thức chuyên môn, thời gian và nguồn lực mà không phải doanh nghiệp nào cũng sẵn có.

“Chúng tôi đang từng bước hoàn thiện hồ sơ để tiếp cận tài chính xanh, nhưng không thể làm được trong một sớm một chiều. Trong khi đó, hoạt động sản xuất, nhu cầu đầu tư và mở rộng nhà máy không thể chờ đợi”, bà Thủy chia sẻ.

Theo bà Thủy, các doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững mạnh sẽ có nhiều thuận lợi hơn trong quá trình chuyển đổi. Ngược lại, những đơn vị còn hạn chế về nguồn lực dễ rơi vào tình thế khó khăn khi vừa phải duy trì hoạt động hiện tại, vừa phải đầu tư cho những yêu cầu mới.

Bà mong muốn Nhà nước và hệ thống ngân hàng có thêm cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với doanh nghiệp đang trong lộ trình chuyển đổi xanh, giúp họ từng bước đáp ứng tiêu chí và tiếp cận nguồn vốn.

Ngân hàng không thể cho vay chỉ vì dự án được gắn nhãn xanh

Trước những khó khăn doanh nghiệp nêu ra, GS.TS Nguyễn Đức Trung, Hiệu trưởng Trường Đại học Ngân hàng TPHCM, cho rằng cần nhìn nhận vấn đề từ cả hai phía.

Theo ông, việc doanh nghiệp thiếu vốn khi mở rộng sản xuất hoặc chuyển đổi xanh là thực tế dễ hiểu. Tuy nhiên, ngân hàng thương mại cũng là một tổ chức kinh tế, phải bảo đảm hiệu quả hoạt động, cân đối dòng tiền và kiểm soát rủi ro.

Ông so sánh hoạt động cấp tín dụng với việc doanh nghiệp bán chịu sản phẩm. Nếu bán chịu cho những khách hàng không có khả năng thanh toán, doanh nghiệp có thể đối mặt nguy cơ mất vốn. Ngân hàng cũng không nằm ngoài nguyên tắc này. Do đó, các tổ chức tín dụng phải lựa chọn khách hàng có năng lực hấp thụ vốn, hoạt động kinh doanh hiệu quả và có khả năng tạo ra dòng tiền trong tương lai.

Đáng chú ý, ông Trung cho rằng nguồn vốn dành cho chuyển đổi xanh không hề thiếu.

Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước công bố ngày 14/10, đến cuối tháng 6/2026, dư nợ tín dụng xanh toàn hệ thống đạt hơn 856.000 tỷ đồng, tăng 9,87% so với cuối năm 2025. Tuy nhiên, quy mô tín dụng xanh gia tăng không đồng nghĩa với việc mọi doanh nghiệp có nhu cầu chuyển đổi đều có thể tiếp cận nguồn vốn này.

GS.TS Nguyễn Đức Trung nhấn mạnh doanh nghiệp trước hết phải đáp ứng các điều kiện cấp tín dụng theo quy định, bao gồm hồ sơ pháp lý đầy đủ, mục đích sử dụng vốn hợp pháp, năng lực tài chính, phương án kinh doanh khả thi và khả năng trả nợ.

Với dự án xanh, ngân hàng còn phải xem xét những tiêu chí riêng liên quan đến tác động môi trường. Một khoản đầu tư tự động hóa hay tiết kiệm năng lượng không mặc nhiên trở thành dự án xanh chỉ vì doanh nghiệp khẳng định công nghệ mới thân thiện với môi trường. Những lợi ích như giảm tiêu thụ điện, hạn chế chất thải hoặc giảm phát thải phải có cơ sở đo lường, chứng minh và được xem xét theo tiêu chí áp dụng.

Dưới góc nhìn của doanh nghiệp, ông Bông Hoa Việt, Giám đốc Phát triển bền vững Công ty cổ phần Nhựa Bình Minh, cho biết công ty tự tin có nền tảng tài chính tốt. Tuy nhiên, ngay cả với doanh nghiệp có tiềm lực, việc thực hiện ESG nhanh và bền vững vẫn cần sự tư vấn từ ngân hàng để bảo đảm dự án được xây dựng bài bản, đúng hướng ngay từ đầu.

Theo ông, ngân hàng có nhu cầu cung cấp vốn, còn doanh nghiệp cần nguồn tài trợ để triển khai các khoản đầu tư. Hai bên chỉ có thể đạt được lợi ích lâu dài khi dự án thực chất, mang lại hiệu quả và bảo đảm khả năng hoàn trả.