Phường Thuận An thông báo đóng cửa các nghĩa trang, nghĩa địa, cấm chôn cất từ ngày 31-10. Từ câu chuyện này, vấn đề quản lý, di dời nghĩa địa trong khu vực đô thị Huế tiếp tục được đặt ra, nhất là với những khu mồ mả nằm xen kẽ khu dân cư, không còn phù hợp quy hoạch.
Nhiều khu vực đã cấm chôn cất
Từ ngày 31-10, các nghĩa trang, nghĩa địa trên địa bàn phường Thuận An sẽ đóng cửa. Sau thời điểm này, việc chôn cất người chết và xây mới lăng mộ tại những khu vực trên bị cấm.
Theo ông Lê Đình Phong - Chủ tịch UBND phường Thuận An, việc đóng cửa các nghĩa trang, nghĩa địa căn cứ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, định hướng phát triển đô thị, tình hình thực tế về quỹ đất nghĩa địa và yêu cầu quản lý nghĩa trang tập trung.
Người dân có nhu cầu mai táng được hướng dẫn đến nghĩa trang Phú Xuân cũ (nay thuộc xã Phú Hồ) và nghĩa trang Phú Diên cũ (nay thuộc xã Phú Vinh). Phường cũng vận động người dân chọn hỏa táng, từng bước thay đổi tập quán mai táng.
Không riêng Thuận An, phường An Cựu nằm ở khu vực trung tâm TP Huế cũng là địa phương có nhiều nghĩa trang, nghĩa địa hình thành tự phát, với các khu mồ mả nằm xen kẽ trong khu dân cư.
Bà Hoàng Thị Như Thanh - Chủ tịch UBND phường An Cựu - cho biết đến nay nghĩa địa ở địa phương cấm việc chôn cất.
Theo người dân địa phương, trước đây người dân sinh sống ở khu vực trung tâm thường chọn khu vực phường An Tây cũ (nay là phường An Cựu), nơi có nhiều đồi núi, đất đai rộng rãi để an táng người thân.
Ông Nguyễn Viết Anh (71 tuổi, ngụ ở phường An Cựu) cho biết những năm gần đây, quỹ đất tại các nghĩa địa gần trung tâm ngày càng hạn hẹp, tại một số khu vực chính quyền địa phương đã có biển thông báo cấm chôn cất.
"Hiện nay, người dân thường chọn các nghĩa trang tập trung đã được quy hoạch. Dù quãng đường đưa tang xa hơn, việc tiếp cận vị trí an táng thuận tiện hơn so với những nghĩa địa cũ có mồ mả chen chúc" - ông Anh nói.
Huế tính di dời nghĩa địa trong nội đô
Theo Sở Xây dựng TP Huế, hiện trạng nghĩa trang, nghĩa địa trên địa bàn còn nhiều bất cập. Phần lớn là nghĩa địa nhân dân hình thành tự phát, nằm rải rác hoặc xen kẽ trong khu dân cư, đất sản xuất nông nghiệp.
Áp lực di dời mồ mả phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội cũng rất lớn, đặc biệt là dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Trong khi đó, quỹ đất tại các nghĩa trang tập trung ngày càng hạn hẹp.
Bên cạnh đó, Sở Xây dựng cũng chỉ ra tình trạng xây dựng lăng mộ dòng họ có diện tích lớn, kiến trúc kiên cố, vượt quy chuẩn hiện hành. Điều này vừa lãng phí đất, vừa làm tăng chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng khi triển khai dự án.
Từ thực trạng trên, UBND TP Huế có văn bản yêu cầu các xã, phường rà soát những nghĩa trang, nghĩa địa không phù hợp quy hoạch, thống kê diện tích, số mộ cần di dời và đề xuất phương án thực hiện.
Riêng các phường Thuận Hóa, Phú Xuân, An Cựu, Thủy Xuân được giao phối hợp với Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 1 (nay là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Bắc Sông Hương) thống kê nghĩa địa, số mộ không phù hợp so với quy hoạch đã phê duyệt để đề xuất chủ trương đầu tư dự án giải phóng mặt bằng, di dời mồ mả.
Trong đó, ưu tiên khu vực núi Ngự Bình và đối diện tượng đài vua Quang Trung (phường An Cựu). Đây là khu vực từng được UBND TP Huế cũ (trực thuộc tỉnh) kiểm đếm với số lượng hơn 100.000 ngôi mộ.
Các phường, xã có các nghĩa trang, nghĩa địa hiện hữu phù hợp với quy hoạch phải xây dựng quy chế quản lý nghĩa trang, trong đó quy định về tiêu chuẩn an táng (diện tích tối đa, quy mô chiều cao, quy chuẩn kiến trúc lăng mộ).
Các quy định này sẽ được lồng ghép vào quy ước, hương ước của làng văn hóa, tổ dân phố; đồng thời phát huy vai trò các dòng họ trong việc vận động người dân hạn chế xây lăng mộ lớn gây lãng phí đất.
UBND TP Huế cũng yêu cầu khẩn trương lập quy hoạch chuyên ngành quản lý nghĩa trang, làm cơ sở từng bước di dời các nghĩa địa nhỏ lẻ, chỉnh trang đô thị và đáp ứng nhu cầu an táng lâu dài của người dân.
