(Dân trí) - Nhắc đến kiwi zespri, táo jazz của New Zealand, đại biểu Trần Thị Hiền nhấn mạnh các doanh nghiệp cần chung tay xây dựng, phát triển một số thương hiệu chung có thể chinh phục thị trường thế giới.
Đại biểu Trần Thị Hiền (Ninh Bình) trong phiên thảo luận tại hội trường chiều 29/10 về dự Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, ghi nhận dự thảo có nhiều chính sách mới nhằm thể chế hóa Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.
Kiến tạo thể chế phát triển DN theo chuỗi giá trị gắn với chuyển đổi xanh
Là người điều hành doanh nghiệp, chịu tác động trực tiếp của dự luật này, theo đại biểu Hiền, việc sửa luật lần này cần kiến tạo thể chế để phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa theo chuỗi giá trị, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, với sự hỗ trợ, dẫn dắt của doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp đầu chuỗi nhằm tạo nên một chỉnh thể chính sách phát triển thống nhất, phù hợp với thực tiễn.
Với thúc đẩy phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa theo chuỗi giá trị, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đại biểu Trần Thị Hiền nhận định đây là một yêu cầu cốt lõi của chính sách phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trong giai đoạn hiện nay, bởi 3 vấn đề này quan hệ rất chặt chẽ.
“Chuyển đổi xanh đòi hỏi thay đổi kỹ thuật, công nghệ, nguyên liệu, xử lý chất thải, bảo vệ môi trường; chuyển đổi số giúp nâng cao năng lực quản trị và kết nối thị trường; còn liên kết chuỗi tạo quy mô thị trường, giảm chi phí đầu tư và tăng khả năng chống chịu của doanh nghiệp nhỏ”, đại biểu phân tích.
Nhìn vào thực tiễn phát triển các sản phẩm OCOP hiện nay, theo bà, thấy rất rõ sự thiếu vắng mối liên kết này. Đến tháng 12/2025, cả nước có 18.234 sản phẩm OCOP từ 3 sao nhưng chỉ có 48,3% xây dựng được vùng nguyên liệu ổn định theo hướng liên kết chuỗi.
“Một địa phương có thể có cả chục sản phẩm miến dong đạt tiêu chuẩn OCOP nhưng không tạo thành một thương hiệu chung, sản xuất quy mô lớn theo tiêu chuẩn chung để cung ứng ổn định cho các hệ thống phân phối lớn”, nữ đại biểu dẫn chứng.
Từ đó, bà đề nghị bổ sung nguyên tắc “Ưu tiên hỗ trợ phát triển chuỗi giá trị gắn với nâng cao năng lực chuyển đổi số, chuyển đổi xanh của doanh nghiệp phù hợp với ngành nghề, quy mô và lộ trình phát triển; bảo đảm liên kết tự nguyện, bình đẳng và cùng có lợi”.
Về phát triển thị trường, đại biểu Hiền cho rằng cần nghiên cứu, bổ sung chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp cùng ngành hàng tăng cường liên kết để xây dựng, quản lý và phát triển thương hiệu chung.
Nhắc đến các thương hiệu chung nổi tiếng thế giới như quả Kiwi Zespri, táo Jazz của New Zealand, đại biểu Hiền nhấn mạnh đây là lúc cần luật hóa minh bạch chính sách hỗ trợ về phát triển thương hiệu chung, tạo nền tảng pháp lý để các cơ quan, tổ chức xúc tiến thương mại, hiệp hội ngành hàng, các doanh nghiệp lớn cùng chung tay xây dựng, phát triển một số thương hiệu chung có thể chinh phục thị trường thế giới.
Với quan điểm “doanh nghiệp nhỏ cần cơ hội để lớn; doanh nghiệp lớn cần nhà cung ứng đáng tin cậy để tạo thế phát triển bền vững”, đại biểu Trần Thị Hiền góp ý cần tăng cường vai trò và sự tham gia, hỗ trợ, dẫn dắt của doanh nghiệp lớn trong chuỗi giá trị.
Cụ thể, bà đề nghị bổ sung nội dung khuyến khích doanh nghiệp lớn bảo lãnh, đồng bảo lãnh cho khoản vay của doanh nghiệp nhỏ tham gia trong chuỗi giá trị phù hợp với khả năng của mình.
“Sự tham gia bảo lãnh và chia sẻ rủi ro của doanh nghiệp lớn sẽ tạo niềm tin để tổ chức tín dụng yên tâm cấp vốn vay cho doanh nghiệp nhỏ”, theo lời bà Hiền.
Mặt khác, nữ đại biểu cho rằng cũng cần làm rõ lợi ích mà doanh nghiệp lớn nhận được.
“Đi đôi với quyền lợi, cũng cần có quy định rõ về việc doanh nghiệp lớn phải công khai tiêu chí lựa chọn nhà cung ứng; có cam kết hỗ trợ kỹ thuật, nghiệm thu và thanh toán đúng hạn, không lợi dụng vị thế để áp đặt độc quyền bất hợp lý lên doanh nghiệp nhỏ”, bà Hiền nêu quan điểm.
Không chỉ trải thảm đón "đại bàng", cần tạo điều kiện để "chim sẻ" phát triển
Trong khi đó, đại biểu Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa) cho rằng bên cạnh việc trải thảm đỏ đón “đại bàng”, chúng ta cần tạo điều kiện để hàng triệu “chim sẻ” của nền kinh tế có cơ hội được lớn mạnh.
Trong đó, nữ đại biểu nhấn mạnh chính sách tốt phải có kênh dẫn để đến được doanh nghiệp nhỏ nhất.
Dẫn báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy trong khảo sát gần 500 doanh nghiệp nhỏ và vừa, chỉ khoảng 9% phản hồi đã tiếp cận, thụ hưởng chính sách hỗ trợ, đại biểu Linh cho rằng con số này đặt ra yêu cầu phải tổ chức thực hiện tốt hơn để doanh nghiệp có thể tiếp cận và sử dụng được những hỗ trợ đã quy định.
Trong dự thảo luật, bà đề nghị quy định theo hướng làm rõ cơ chế đặt hàng tổ chức đại diện doanh nghiệp đủ năng lực, trong đó, có tổ chức đại diện doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. Nữ đại biểu nhấn mạnh kênh này cần giúp doanh nghiệp tiếp cận chính sách tốt hơn.
“Nếu thiếu một kênh dẫn khả thi, rất có thể những doanh nghiệp cần hỗ trợ nhất, đôi khi, lại là những doanh nghiệp khó tiếp cận chính sách nhất”, bà Linh nói.
Nữ đại biểu cũng góp ý cần cụ thể hóa chính sách hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh bao trùm, tạo tác động xã hội.
Thành công của dự thảo luật, theo bà Linh, không phải được đo bằng việc có bao nhiêu điều khoản hỗ trợ, mà quan trọng hơn, được đo bằng số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa thực sự đứng vững, tự phát triển được và đóng góp nhiều hơn cho đất nước và cho xã hội.
