Khu vực Hồ Gươm và phụ cận sẽ được chỉnh trang, tái thiết trên quy mô nghiên cứu 66,82 ha, quy mô sử dụng đất 30,82 ha, theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Chiều 28/10, HĐND TP Hà Nội thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương dự án đầu tư cải tạo, chỉnh trang, tái thiết, tái cấu trúc không gian khu vực Hồ Gươm và vùng phụ cận. Dự án được thực hiện tại phường Hoàn Kiếm và phường Cửa Nam, sơ bộ tổng mức đầu tư 22.229 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành năm 2029.
Dự án có ba dự án thành phần độc lập. Trong đó dự án thành phần độc lập 1 là giải phóng mặt bằng toàn bộ khu vực thực hiện dự án. Quy mô nghiên cứu quy hoạch 66,82 ha, quy mô sử dụng đất 30,82 ha (không bao gồm một số ô đất thực hiện theo dự án riêng). Sơ bộ tổng mức đầu tư hơn 9.900 tỷ đồng, bằng ngân sách thành phố, UBND phường Hoàn Kiếm được giao làm chủ đầu tư.
Dự án thành phần 2 là đầu tư xây dựng Trung tâm thương mại ngầm tại công viên, quảng trường phía Đông Hồ Gươm và công viên, quảng trường phía Bắc Hồ Gươm. Quy mô dự kiến 4 tầng hầm, tổng diện tích sàn khoảng 82.600 m2.
Sơ bộ tổng mức đầu tư 4.611 tỷ đồng, từ vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư khoảng 922 tỷ đồng và vốn huy động hợp pháp khác 3.689 tỷ đồng. Dự kiến sơ bộ tiền thuê đất từ khai thác, sử dụng không gian ngầm khoảng 1.600 tỷ đồng để tạo nguồn thu ngân sách thanh toán cho dự án thành phần 3. Nhà đầu tư thực hiện là Công ty Cổ phần Bất động sản Mặt Trời Thủ đô.
Dự án thành phần 3 là đầu tư xây dựng công trình, cải tạo chỉnh trang cảnh quan Hồ Gươm và khu vực phụ cận theo phương thức PPP - loại hợp đồng BT. Trong đó, có việc xây mới trụ sở UBND thành phố; cải tạo, chỉnh trang trụ sở HĐND thành phố; cải tạo, chỉnh trang khu vực phía Đông Nam Hồ Gươm.
Nhà đầu tư là Công ty Cổ phần Bất động sản Mặt Trời Thủ đô. Nguồn vốn do nhà đầu tư huy động, gồm vốn chủ sở hữu và vốn huy động hợp pháp khác. Phương thức thanh toán dự kiến bằng quỹ đất kết hợp ngân sách nhà nước và giá trị cho thuê đất khai thác, sử dụng không gian ngầm của dự án thành phần 2.
Quỹ đất dự kiến thanh toán gồm 6 khu đất, tổng diện tích khoảng 7,31 ha, giá trị sơ bộ khoảng 4.878 tỷ đồng, theo thứ tự ưu tiên: Khu đất tại Tràng Tiền (0,77 ha); hai bên Bưu điện (0,52 ha); số 1-3 Tăng Bạt Hồ (2,29 ha); số 5 Lê Thánh Tông (0,34 ha); số 15 Hai Bà Trưng (0,09 ha); tại thôn Mai Lâm, xã Đông Anh (3,3 ha). Các quỹ đất trên mới là dự kiến và việc giao đất cho nhà đầu tư thực hiện dự sẽ thực hiện theo quy định pháp luật.
Báo cáo về sự cần thiết triển khai dự án, Phó chủ tịch thành phố Dương Đức Tuấn cho hay khu vực Hồ Gươm và vùng phụ cận là trung tâm chính trị, hành chính, văn hóa, lịch sử, mang giá trị biểu tượng của Thủ đô. Trước áp lực về hạ tầng kỹ thuật, không gian công cộng và nhu cầu hoạt động văn hóa, du lịch, việc triển khai ngay dự án là cần thiết để bảo tồn, phát huy giá trị di sản, cải thiện cảnh quan, môi trường, đồng thời huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Bên cạnh đó, việc triển khai dự án nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 2 ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về tái cấu trúc đô thị, ưu tiên không gian công cộng, cây xanh, khai thác không gian ngầm gắn với giao thông công cộng, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Dự án cũng phù hợp định hướng bảo tồn, tái thiết khu vực hồ Hoàn Kiếm và sắp xếp hợp lý trụ sở các cơ quan thành phố theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã được phê duyệt hồi tháng 5.
Trước đó thảo luận tại hội trường, đại biểu Vũ Gia Luyện đề nghị rà soát quy mô trụ sở UBND thành phố trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số, tinh gọn bộ máy. Ông cũng đề nghị xem xét chiều cao công trình tại các khu đất thương mại quanh hồ để bảo đảm hài hòa cảnh quan, đầu tư đúng nhu cầu, tránh lãng phí.
Đối với các công trình ngầm tiếp giáp di tích, đại biểu Luyện đề nghị khảo sát kỹ điều kiện địa chất, thủy văn và các yếu tố khảo cổ, ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) để kiểm soát rủi ro ngay từ khâu thiết kế, đồng thời xác định phạm vi bảo tồn nghiêm ngặt đối với cảnh quan và mặt nước hồ.
Đại biểu Phạm Tuấn Long đề nghị xác định rõ ranh giới giữa không gian ngầm công cộng, gồm giao thông, lối đi bộ, bãi đỗ xe do Nhà nước đầu tư, với không gian thương mại, dịch vụ do doanh nghiệp vận hành. Ông đề xuất lưu ý tính kết nối đồng bộ tầng hầm thương mại, giao thông ngầm với đường sắt đô thị, bãi đỗ xe ngầm và công trình nổi, đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chuẩn về phòng cháy, chữa cháy, thoát nạn và an ninh đô thị.
Giải trình những vấn đề đại biểu quan tâm, Phó chủ tịch UBND thành phố Dương Đức Tuấn thống nhất với các đề xuất về kiểm soát địa chất, khảo cổ, ứng dụng BIM, đồng thời khẳng định yêu cầu bảo tồn nghiêm ngặt các khu vực di tích, trong đó nhấn mạnh mặt nước Hồ Gươm và đền Ngọc Sơn.
Phó chủ tịch thành phố nhấn mạnh việc phát triển không gian ngầm phải đồng bộ với tái thiết không gian nổi, xác định rõ ranh giới giữa phần giao thông, công cộng và phần thương mại, dịch vụ, đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
Theo UBND thành phố, trong giai đoạn tiếp theo (thực hiện phê duyệt điều chỉnh quy hoạch phân khu và thẩm định phê duyệt dự án), thành phố sẽ chỉ đạo làm rõ phạm vi, ranh giới của dự án, quy mô hạng mục, tổng mức đầu tư dự án, đánh giá, làm rõ tổng thể sức chịu tải của khu vực Hồ Gươm và phụ cận.
Thành phố sẽ quy định rõ, thống nhất về tầng cao, chiều cao, phạm vi các khu vực không gian ngầm, đồng thời đánh giá phương án bố trí các chức năng tại khu vực lõi lịch sử, giảm thiểu khu vực thương mại tại phạm vi nghiên cứu và phương án bảo vệ di tích lịch sử, di tích cách mạng trong phạm vi nghiên cứu của dự án.
Võ Hải
