Quy hoạch TP HCM tầm nhìn 100 năm xác định lõi tài chính cùng các cực công nghệ cao phía Đông, logistics phía Bắc, cảng biển phía Nam, đô thị, giáo dục, y tế phía Tây.
Ngày 29/10, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường trình bày tại kỳ họp HĐND thành phố về Quy hoạch tổng thể thành phố thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm.
Sau sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP HCM có diện tích gần 6.800 km2, dân số khoảng 14 triệu người. Không gian phát triển gồm 5 hướng, mở rộng từ đô thị lõi đến các vùng công nghiệp, cảng biển và du lịch ven biển.
Theo đó, cực lõi trung tâm quốc tế gồm khu vực Sài Gòn, Chợ Lớn, Thủ Thiêm và không gian hai bờ sông Sài Gòn. Đây là nơi tập trung chức năng tài chính quốc tế, quản trị siêu đô thị, dịch vụ cao cấp, kinh tế tri thức và văn hóa sáng tạo, giữ vai trò trung tâm quản trị và tài chính của thành phố.
Khu vực phát triển đổi mới sáng tạo phía Đông trải trên địa bàn Thủ Đức, Thuận An, Dĩ An, Thủ Dầu Một, kết nối với Long Thành. Các lĩnh vực chủ đạo gồm trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, nghiên cứu và phát triển, đại học, khởi nghiệp và công nghệ cao. Nơi đây được định hướng trở thành "thung lũng đổi mới sáng tạo của Đông Nam Á".
Khu vực phát triển đô thị, y tế và giáo dục phía Tây tập trung tại Vĩnh Lộc, Bình Lợi, Bình Chánh. Cực này này phát triển các chức năng y tế, giáo dục gắn với đô thị sinh thái, hướng tới hình thành trung tâm nghiên cứu, y tế và giáo dục.
Cực phát triển công nghiệp và logistics phía Bắc tại khu vực Bình Dương, Bến Cát, Bàu Bàng. Định hướng phát triển gồm sản xuất tiên tiến, công nghiệp công nghệ cao, logistics và các trung tâm phân phối vùng, hướng tới hình thành công xưởng công nghệ cao gắn với logistics thông minh.
Cực cảng biển, thương mại tự do và năng lượng phía Nam bao gồm không gian từ Châu Đức đến Vũng Tàu, Cái Mép, Phú Mỹ và Cần Giờ. Khu vực này phát triển cảng trung chuyển quốc tế, khu thương mại tự do, logistics toàn cầu, kinh tế hàng hải và năng lượng, đảm nhiệm vai trò trung tâm giao thương quốc tế của Việt Nam.
Bên cạnh 5 cực động lực, quy hoạch xác định 5 trung tâm vệ tinh gồm Côn Đảo, Long Hải - Hồ Tràm, Hóc Môn - Củ Chi, Bàu Bàng và Tân Uyên. Các khu vực này được định hướng phát triển du lịch biển đảo, đô thị sinh thái, công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ công nghiệp.
Quy hoạch cũng xác định 10 vùng quản trị phát triển, làm cơ sở tổ chức không gian, phân bổ dân cư, việc làm, hạ tầng và nguồn lực theo chức năng, điều kiện tự nhiên từng khu vực.
Các vùng gồm: lõi đô thị - tài chính - di sản; đổi mới sáng tạo phía Đông; cửa ngõ Tây - Tây Nam; đô thị công nghiệp - dịch vụ Bình Dương; sinh thái và dự trữ phát triển.
Năm vùng còn lại là khu đô thị cảng Nhà Bè - Hiệp Phước; sinh thái biển Cần Giờ; cụm cảng biển - logistics - công nghiệp - năng lượng Cái Mép - Thị Vải; du lịch biển Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm và đặc khu Côn Đảo.
Hệ thống sông Sài Gòn, Đồng Nai và không gian Cần Giờ được xác định là nền tảng bảo vệ sinh thái, cảnh quan trong quá trình phát triển đô thị.
Phát triển hạ tầng kết nối liên vùng
Về giao thông, quy hoạch định hướng phát triển mạng lưới đường sắt đô thị gồm 18 tuyến, tổng chiều dài khoảng 961 km. Quy hoạch cũng nêu khoảng 450 km đường sắt đô thị nhẹ và tàu điện mặt đất, đặt mục tiêu vận tải hành khách công cộng đảm nhận 55-60% nhu cầu đi lại.
Thành phố định hướng phát triển các đầu mối trung chuyển đa phương thức tại nhà ga, sân bay, cảng biển và trung tâm đô thị; ưu tiên mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD).
Hạ tầng đường thủy được tổ chức kết nối với cảng biển, cảng sông, bến thủy nội địa và mạng lưới logistics. Các giải pháp chống ngập, kiểm soát sụt lún được đề cập theo từng lưu vực, cùng định hướng phát triển không gian ngầm, không gian trên cao và hạ tầng số.
Với không gian biển, thành phố định hướng kết nối cảng biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, năng lượng và du lịch biển đảo; nghiên cứu các vị trí tiềm năng phát triển điện gió ngoài khơi.
Đến năm 2030, TP HCM đặt mục tiêu trở thành đô thị thông minh, hiện đại, giữ vai trò đầu tàu tại Đông Nam Á. Năm 2045, thành phố hướng tới vị thế trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của châu Á. Từ năm 2075 trở đi, mục tiêu là trở thành đô thị toàn cầu thông minh, hiện đại, phát triển toàn diện.
Các động lực tăng trưởng mới được xác định gồm Trung tâm Tài chính quốc tế, khu thương mại tự do gắn với logistics quốc tế, các khu công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo. Trong dài hạn, thành phố nghiên cứu hình thành khu kinh tế đặc biệt ven biển.
Để triển khai, TP HCM dự kiến dùng vốn nhà nước dẫn dắt, huy động nguồn lực xã hội thông qua hợp tác công tư và khai thác giá trị gia tăng từ đất đai gắn với đầu tư hạ tầng, tái thiết đô thị. Các dự án trọng điểm sẽ được xác định thứ tự ưu tiên, trách nhiệm, tiến độ và cơ chế giám sát.
Theo ông Cường, hồ sơ quy hoạch đã được hoàn thiện sau khi lấy ý kiến các cơ quan, địa phương, chuyên gia, hiệp hội doanh nghiệp và người dân. Thành phố trình HĐND xem xét thông qua tại kỳ họp chuyên đề, sau đó Chủ tịch UBND thành phố phê duyệt theo thẩm quyền.
Lê Tuyết
